Gra edukacyjna Fundacji Sophia Lucis
Losujesz człowieka, a nie pionek. Ma rodzinę, zdrowie, kilka mocnych stron i całkiem zwyczajne problemy. Potem próbujesz przeżyć jego życie — kwartał po kwartale.
Bilans Życia to turowa gra ekonomiczna z elementami RPG. Możesz zacząć jako osiemnastolatek bez pracy, studentka utrzymywana przez rodziców, młody pracownik na umowie zlecenia albo osoba, która wchodzi w dorosłość z długiem. Dostajesz punkt wyjścia — reszta zależy od twoich decyzji, szczęścia i czasu.
Praca daje dochód, ale zabiera część tygodnia. Studia otwierają nowe zawody, lecz trudno połączyć je z pełnym etatem. Własna firma może urosnąć, może też stracić klienta, pracownika albo płynność. Mieszkanie daje stabilność, samochód ułatwia dojazdy, dzieci zmieniają domowy budżet, a zaniedbane zdrowie potrafi pokrzyżować najlepszy plan.
Nie chodzi o znalezienie jednej poprawnej drogi. Chodzi o zobaczenie, jak decyzje finansowe splatają się z rodziną, pracą, zdrowiem, relacjami i zwykłym brakiem czasu.
Życie nie jest arkuszem kalkulacyjnym
W grze widzisz pensję brutto i netto, miesięczne koszty, długi, raty, oszczędności i majątek. Ale same liczby nie wystarczą. Liczą się też zdrowie, wygoda, stabilność, reputacja, relacje, wiedza finansowa oraz doświadczenie zawodowe.
Praca i nauka
Różne umowy, praca na czarno, pół etatu, awanse, zwolnienia, studia publiczne, kursy zawodowe, stypendia i zawody wymagające konkretnych uprawnień.
Dom i rodzina
Życie u rodziców, wynajem, własne mieszkanie, kredyt, partnerzy, dzieci, rozstania, wspólny budżet, pomoc bliskich i wydarzenia, których nie da się zaplanować.
Pieniądze i ryzyko
Lokaty, obligacje, akcje, nieruchomości, ubezpieczenia, kredyty, inflacja i własna firma. Wartość inwestycji może rosnąć, ale nie każda historia kończy się zyskiem.
Hobby i ludzie
34 rodzaje hobby — od biegania i fotografii po szachy, gotowanie oraz kolekcjonerstwo. Poznane osoby mają imiona, a wspólne historie mogą wrócić po latach.
Gra pamięta
Decyzja nie musi kończyć się wraz z zamknięciem okna. Osoba poznana na uczelni może odezwać się po kilku latach. Dawny klient może wrócić z nową propozycją. Konflikt w pracy może utrudnić awans. Rodzinne zdjęcie odnalezione podczas porządków może stać się początkiem historii, która powróci na ważnym spotkaniu wiele kwartałów później.
Część skutków zobaczysz od razu. Czasem gra pokaże prawdopodobieństwa kilku możliwych wyników. Innym razem poznasz tylko koszt i czas, a prawdziwy skutek wyjdzie na jaw później. Tak samo jak w życiu: nie każda decyzja ma czytelną etykietę z wynikiem.
Możesz dojść do dużych pieniędzy i nadal przegrać zdrowie, relacje albo własny czas. Możesz też nie zostać milionerem, a zbudować życie, do którego warto było wracać.
Jak grać?
Wybierz początek
Wylosuj osiemnastolatka, wybierz postać z doświadczeniem albo stwórz własną. Sprawdź rodzinę, mieszkanie, wykształcenie, pracę, gotówkę i zobowiązania.
Podejmij główną decyzję
Na karcie „Teraz” pojawia się wydarzenie. Przeczytaj sytuację i wybierz reakcję. Bez tej decyzji nie zakończysz kwartału.
Rozdziel swój czas
Każdy kwartał ma ograniczony budżet czasu. Możesz uczyć się, szukać pracy, rozwijać firmę, zadbać o zdrowie, dorobić albo poświęcić czas bliskim i hobby. Nie zrobisz wszystkiego naraz.
Patrz na przepływy, nie tylko na gotówkę
Sprawdzaj miesięczny bilans, raty, koszty życia, wartość majątku oraz ryzyko. Duża kwota na koncie może szybko zniknąć, jeśli stałe wydatki są wyższe od dochodów.
Zakończ kwartał i żyj z konsekwencjami
Gra rozliczy pensję, podatki, koszty, firmę, inwestycje, zdrowie i aktywne historie. Potem zaczyna się kolejny etap życia.
Rada na początek: nie próbuj wygrać wszystkiego w pierwszych latach. Najpierw sprawdź, ile naprawdę kosztuje twoje życie i ile czasu zostaje po pracy lub nauce.
Jak powstawał Bilans Życia?
Gra zaczęła się od prostego pomysłu: co by było, gdyby mechanikę znaną z gier ekonomicznych przenieść do zwyczajnego życia? Zamiast pionków i ulic mielibyśmy pracę, czynsz, edukację, kredyty, rodzinę i decyzje, których konsekwencje nie zawsze widać od razu.
Najpierw był prosty bilans
Pierwsza wersja pozwalała wylosować postać, pracować, płacić koszty i podejmować kwartalne decyzje. Szybko okazało się jednak, że samo odkładanie pieniędzy jest zbyt łatwe i po kilku rundach zaczyna się powtarzać.
Doszła prawdziwa droga zawodowa
Pojawiły się różne rodzaje umów, pensja brutto i netto, bezrobocie, praca dorywcza, kursy, studia, stypendia oraz zawody wymagające konkretnych kwalifikacji. Lekarzem czy prawnikiem nie zostaje się już po przypadkowym szkoleniu.
Pieniądze zaczęły żyć własnym życiem
Inflacja zmienia ceny, spółki mają notowania, inwestycje zyskują i tracą, nieruchomości można kupować za gotówkę lub finansować kredytem. Firma dostała klientów, pracowników, płynność, ryzyko i miesiące, w których zamiast zysku pojawia się strata.
Do arkusza wszedł człowiek
Rozbudowaliśmy zdrowie, relacje, rodzinę, mieszkanie, samochody, uzależnienia, wygodę, reputację oraz pomoc społeczną. Te elementy nie są ozdobnikami: wpływają na pracę, koszty i dostępne decyzje.
Zdarzenia zamieniły się w historie
Zamiast pojedynczych komunikatów powstały rozgałęzione wątki. Gra zapisuje decyzje, poznane osoby i ważne przedmioty. Niektóre sprawy wracają po latach, czasem jako szansa, czasem jako problem.
Najpierw życie, potem menu
Interfejs został przebudowany w formę ilustrowanego dziennika. Na pierwszym planie jest bieżąca historia, a praca, edukacja, finanse i majątek mają własne, uporządkowane miejsca.
Wreszcie pojawiło się życie poza pracą
Najnowszy system hobby obejmuje 34 pasje i setki scen. Można je rozwijać, odkładać, wracać do nich po przerwie, poznawać ludzi i budować wspomnienia, których nie da się sprowadzić do wartości majątku.
Bilans Życia nadal będzie się zmieniał. Nie chcemy jednak dodawać mechanik tylko po to, żeby było ich więcej. Każdy nowy element powinien odpowiadać na proste pytanie: czy dzięki niemu życie postaci staje się bardziej wiarygodne, ciekawsze i mniej przewidywalne?
Masz 18 lat i całe życie przed sobą
Wylosuj postać, sprawdź jej sytuację i zobacz, dokąd doprowadzą ją twoje decyzje. Następna kariera prawdopodobnie potoczy się zupełnie inaczej.
Bilans Życia jest edukacyjną symulacją ekonomiczną Fundacji Sophia Lucis. Gra nie udziela porad inwestycyjnych, prawnych ani podatkowych.